Fast-track επιλογή πολλαπλού βιβλίου: εμβάθυνση αυτονομίας και κατηγοριοποίησης των σχολικών μονάδων, ιδιωτικοποίησης και των διαφοροποιημένων προγραμμάτων σπουδών!

 

Να μη συναινέσουν οι Σύλλογοι Διδασκόντων! Επιπλέον, να αναδειχθεί το αντιδραστικό περιεχόμενο των προτεινόμενων σχολικών βιβλίων!

Η πρόσφατη υπουργική απόφαση του ΥΠΑΙΘΑ, που απαιτεί από τους συλλόγους διδασκόντων να έχουν ολοκληρώσει στα σχολεία της Αθμιας εκπαίδευσης έως τις 18/6 και της Βθμιας έως τις 29/6 την επιλογή βιβλίων για τη μεθεπόμενη σχολική χρονιά, είναι απαράδεκτη και επιβάλλεται να αποσυρθεί. Στην μεν α’βάθμια πρόκειται για … 109 διδακτικά πακέτα, στα Γυμνάσια για 92 και στα Λύκεια για 41 διδακτικά πακέτα!

Η απόφαση αυτή είναι πρωτοφανής, απολύτως ανεφάρμοστη, δεν υπάρχει ούτε ένα εκπαιδευτικό, παιδαγωγικό, επιστημονικό, διοικητικό επιχείρημα υποστήριξής της. Ανήκει στη σφαίρα αλλότριων επιδιώξεων.

Ø Γιατί καλούνται οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν τα αντίστοιχα μαθήματα στις αντίστοιχες τάξεις κατά́ το τρέχον σχολικό έτος να αποφασίσουν για τα βιβλία που θα διδάξουν άλλοι εκπαιδευτικοί δυο χρόνια μετά! Και σε περίπτωση αδυναμίας επιλογής από τους/τις παραπάνω εκπαιδευτικούς, η επιλογή ανά μάθημα και τάξη γίνεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων (!). Αυτές, εξάλλου, ήταν οι προβλέψεις του νόμου Κεραμέως (ν. 4823/21).

Ø Γιατί είναι αντιεπιστημονικό, αντιεκπαιδευτικό, αντιπαιδαγωγικό και τελικά εξοργιστικά επικίνδυνο, οι εκπαιδευτικοί να καλούνται, με διαδικασίες εξπρές, μέσα σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια και στο τέλος μιας εξαντλητικής σχολικής χρονιάς, να λάβουν μια τόσο σοβαρή παιδαγωγική απόφαση χωρίς να έχουν τον απαραίτητο χρόνο, χωρίς ενημέρωση και χωρίς ουσιαστική, συστηματική συζήτηση και  προσέγγιση του λεγόμενου «πολλαπλού βιβλίου».

Ø Γιατί αυτή την περίοδο οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται ήδη επιβαρυμένοι με διορθώσεις στις πανελλαδικές και στις ενδοσχολικές εξετάσεις και με πολλές διοικητικές υποχρεώσεις εν όψει της ολοκλήρωσης της σχολικής χρονιάς και της αποφοίτησης των μαθητ(ρι)ων.

Η ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ για μια ακόμα φορά νομοθετεί και αποφασίζει ερήμην της εκπαιδευτικής κοινότητας, αγνοώντας επιδεικτικά τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στα σχολεία.

Γιατί διαφωνούμε με το πολλαπλό βιβλίο

Το Πολλαπλό βιβλίο εμφανίζεται ως μια βαθιά εκσυγχρονιστική μεταρρύθμιση που θα δώσει, τάχα, την ελευθερία στους εκπαιδευτικούς να επιλέγουν το βιβλίο που θεωρούν κατάλληλο για τους/τις μαθητές/μαθήτριές τους. Πρόκειται για πρωτοφανές ψέμα:

1.      Το πολλαπλό βιβλίο υπήρχε για δεκαετίες στο ελληνικό δημόσιο σχολείο και συγκεκριμένα από το 1907 έως το 1969. Το Διδασκαλικό Βήμα της εποχής ήταν γεμάτο διαφημίσεις εκδοτικών οίκων που προωθούσαν το εμπόρευμά τους και περιόδευαν ανά την Ελλάδα επιχειρώντας να πείσουν, με θεμιτά και αθέμιτα μέσα, τους εκπαιδευτικούς να επιλέξουν το δικό τους βιβλίο. Καμία βελτίωση δεν προσέφερε στην ποιότητα της εκπαίδευσης.

2.      Το πολλαπλό βιβλίο υπόκειται στους περιορισμούς που θέτει το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ). Το ΠΣ αποτελεί νόμο του κράτους και όχι το πολλαπλό βιβλίο. Επομένως, εδώ βρίσκεται ο πυρήνας, το DNA τόσο του περιεχομένου της εκπαίδευσης, όσο και των υψηλών απαιτήσεων και της ακόμα μεγαλύτερης αύξησης της ύλης, παρά τα όσα περί του αντιθέτου δηλώνει το ΥΠΑΙΘΑ. Επομένως, θα έχουμε πολλές εκδοχές του ίδιου προγράμματος, απαιτητικές, λιγότερο απαιτητικές, ποιοτικές, καθόλου ποιοτικές που θα αντιστοιχούν σε σχολεία πολλών ταχυτήτων, αλλά το επίπεδο απαιτήσεων και ταξικών φραγμών και το στίγμα ιδεολογικού προσανατολισμού θα παραμένει ένα και το αυτό!

Ιδιωτικοποίηση, κατηγοριοποίηση..το «διαφοροποιημένο σχολείο» του ΟΟΣΑ είναι εδώ!

Το πολλαπλό βιβλίο είναι ένας ακόμα βασικός πυλώνας ιδιωτικοποίησης – εμπορευματοποίησης του δημόσιου σχολείου. Η εισαγωγή του είναι συνδεδεμένη με την αυτονομία της σχολικής μονάδας, ανοίγοντας το δρόμο για μεγαλύτερη κατηγοριοποίηση των σχολικών μονάδων και μαθητών, για μεγαλύτερο ταξικό διαχωρισμό μεταξύ τους. Αποβλέπει ακόμα στην εισαγωγή ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων στο καθεστώς παραγωγής και διανομής του σχολικού βιβλίου, στην εισβολή εκδοτικών επιχειρηματικών συμφερόντων και στην κηδεμονία της εκπαιδευτικής διαδικασίας απ’ αυτά.

Το πολλαπλό βιβλίο μπορεί να δίνει την ψευδαίσθηση της διδακτικής ελευθερίας και πρωτοβουλίας στους εκπαιδευτικούς , τίποτα όμως το πιο ψευδές και πιο απατηλό απ’ αυτό. Η επιλογή του βιβλίου γίνεται μεταξύ των εγκεκριμένων διδακτικών βιβλίων που εντάσσονται στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων. Άρα το ΥΠΑΙΘΑ είναι αυτό που ουσιαστικά επιλέγει, ανοίγοντας απλά ένα καινούργιο πεδίο κερδοφορίας για τους εκδότες. Το εγχείρημα αντιμετώπισε μέχρι τώρα οργανωτικές και οικονομικές δυσκολίες παρά τα πολλά εκ. ευρώ που έχουν δαπανηθεί για το σχεδιασμό του, αλλά η τύχη της εφαρμογής του εξαρτάται και από τους πολύ αργούς ρυθμούς με τους οποίους προχωράει η νεοφιλελεύθερη πολιτική της κυβέρνησης και η αντίσταση που συναντάει από το εκπαιδευτικό κίνημα.

Το έργο αποτελεί εφαρμογή προγράμματος του ΕΣΠΑ και είναι αρκετά πολυδάπανο. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι το Φεβρουάριο του 2026 και η δαπάνη του έργου είναι 30.000.000€, ενώ άλλα 10.000.000 € έχουν διατεθεί για την εκπόνηση των νέων προγραμμάτων σπουδών. Άλλα 8.000.000€. για την έκδοση νέων βιβλίων. Ένας ολόκληρος πακτωλός χρημάτων κατευθύνεται μέσω τους ΕΣΠΑ στο εκδοτικό επιχειρηματικό κατεστημένο του βιβλίου, σε ημέτερους πανεπιστημιακούς , συγγραφείς και αξιολογητές για την εφαρμογή μιας πολιτικής που θ’ αφορά τους λίγους και θα συντρίψει τα μορφωτικά δικαιώματα των πολλών. Διερωτόμαστε λοιπόν, αν πίσω από μια τέτοια απόφαση της Υπουργού κρύβονται οικονομικά συμφέροντα που η κυβέρνηση της ΝΔ εξυπηρετεί. Την ίδια ώρα τα δημόσια σχολεία στενάζουν οικονομικά και αδυνατούν να καλύψουν στοιχειώδεις ανάγκες τους.

Το πολλαπλό βιβλίο είναι και πάλι ένα και για τον εκπαιδευτικό και για το μαθητή, αλλά μπορεί να είναι άλλο, διαφορετικό ανάμεσα σε διαφορετικές σχολικές μονάδες. Βασικός στόχος της εισαγωγής του είναι να υπάρξουν διαφορετικών ταχυτήτων βιβλία που θα δώσουν πραγματική υπόσταση στην κατηγοριοποίηση των σχολείων και τον ταξικό διαχωρισμό των μαθητών.

Άλλο βιβλίο για το σχολείο της γειτονιάς με τα στοιχειώδη και με προσανατολισμό στις δεξιότητες και άλλο για το Ωνάσειο ή για το Πρότυπο, πιο δύσκολο και απαιτητικό, που όμως μορφωτικά και κοινωνικά θ’ ανοίγει άλλο δρόμο για τους μαθητές τους. Το Υπουργείο Παιδείας προσπαθεί να μετατρέψει τους Συλλόγους Διδασκόντων και τους Εκπαιδευτικούς σε εκτελεστικά όργανα των δικών του επιλογών και να κρύψει την ευθύνη του για την κατηγοριοποίηση σχολείων και μαθητών.

Ένταση των ταξικών φίλτρων και έξοδος των νέων από το Λύκειο

Το Πολλαπλό βιβλίο συνδέεται με τις αντιεκπαιδευτικές αλλαγές που συντελούνται σήμερα και αποτελεί προϋπόθεση για το προχώρημα της εφαρμογής τους και των στόχων τους.

«To πολλαπλό βιβλίο, τα νέα προγράμματα σπουδών, η παραγωγή ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού μεγάλης έκτασης, η Τράπεζα Θεμάτων για το Εθνικό Απολυτήριο είναι πρότζεκτς οργανικά συνδεδεμένα μεταξύ τους και αποτελούν μείζονες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, που αλλάζουν τον τρόπο προσέγγισης της μάθησης στο ελληνικό σχολείο.» (Απ. Λακασάς, Το πολλαπλό βιβλίο για τους μαθητές «κόλλησε» στον εκτυπωτή, Καθημερινή , 23.9.2025).

Η εφαρμογή του συνδέεται με την σκλήρυνση των εξετάσεων και στις τρεις τάξεις του Λυκείου με θέματα που θα λαμβάνονται αποκλειστικά από την Τράπεζα Θεμάτων.(Απ. Λακασάς ,Αντίστροφη μέτρηση για το πολλαπλό βιβλίο, Καθημερινή, 25.11.2025). Μια τέτοια διεξαγωγή της εξεταστικής διαδικασίας μέσα από διαφορετικού επιπέδου δυσκολίας βιβλία στις διάφορες σχολικές μονάδες θα οδηγήσει στη μαζική αποτυχία των μαθητών των λαϊκών περιοχών και στην έξοδο από το Λύκειο χωρίς να έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του σ’ αυτό και στην πρόκριση των σχολείων της αριστείας. Η ταξική επιλογή στην πιο σκληρή της μορφή με απόλυτη αναίρεση βασικών μορφωτικών δικαιωμάτων. Αυτό θα είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που θα έχει τρεις βασικούς κρίκους Πολλαπλό Βιβλίο, Τριπλές πανελλαδικές για το εθνικό απολυτήριο, Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής.

Η εφαρμογή του δικαιολογείται με την «έμφαση στα μαθησιακά αποτελέσματα» και τη δημιουργία ενός νέου «ανοιχτού» διδακτικού περιβάλλοντος που θα συνοδεύεται και από την εφαρμογή και άλλων διδακτικών μέσων, όπως βίντεο, ηλεκτρονικών βιβλίων. Πρόκειται για μια διακήρυξη παραπλανητική γιατί συγκαλύπτει την πολιτική του διαχωρισμού και της κατηγοριοποίησης στην εκπαίδευση.

Μία ακόμα πτυχή που πρέπει να διερευνηθεί από τα σωματεία και τους εκπαιδευτικούς είναι η ιδεολογική διαφοροποίηση των νέων συγγραμμάτων σε κατεύθυνση πιο συντηρητική και απομακρυσμένη από την ολόπλευρη γνώση, αποτυπώνοντας τις επιδιώξεις της άρχουσας τάξης για νεολαία στενά ειδικευμένη και πρόθυμη να υποταχθεί στην πολεμική οικονομία της νέας εποχής.

Ø  Στόχος είναι να δημιουργηθούν σχολεία πολλών ταχυτήτων με διαφορετικά βιβλία, σύμφωνα άλλωστε με τις επιταγές κυβέρνησης-ΕΕ-ΟΟΣΑ. Τα σχέδια αυτά δεν είναι καινούργια, ξεκινούν από την εποχή της μεταρρύθμισης Αρσένη και θα επαναληφθούν επί Υπουργίας Διαμαντοπούλου με την αντικατάσταση του δημοσίου Οργανισμού Έκδοσης Διδακτικών Βιβλίων από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων, ιδιωτικό φορέα.

Απέναντι στην πολιτική του ταξικού διαχωρισμού, της αριστείας και της κατηγοριοποίησης θα πρέπει να προτάξουμε :

• Σχολείο που θα μορφώνει και δε θα εξοντώνει παιδιά και εκπαιδευτικούς.
• Ενιαίο δωδεκάχρονο δημόσιο δωρεάν υποχρεωτικό σχολείο 
• Ριζική αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων και των σχολικών εγχειριδίων στην παραπάνω κατεύθυνση, καθώς και μείωση της ύλης.
• Όχι στο νέο σχολείο – εξεταστικό κέντρο. Μείωση της ύλης σε όλα τα μαθήματα! Να καταργηθούν τα εξεταστικά πλέγματα (ΕΒΕ, Τράπεζα Θεμάτων, PISA, Πανεθνικές εξετάσεις σε ΣΤ’ Δημοτικού και Γ Γυμνασίου).
• Κατάργηση των νόμων 4692/20 , 4823/21 και όλου του θεσμικού πλαισίου της αξιολόγησης.

Καλούμε τους Συλλόγους Διδασκόντων να μη συναινέσουν σε αυτή τη διαδικασία! Τα σωματεία και οι Ομοσπονδίες να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο δεν θα υλοποιηθούν οι κυβερνητικοί σχεδιασμοί!